Centro
de Información Vigilancia y Asesoramiento Toxicológico
Complejo de Salud Concepción Palacio.
Colonia Primero de Mayo
00 505 2897150. email:
cn-toxic@minsa.gob.ni,
jjmarin@minsa.gob.ni
Nicaragua.
Director
Dr. Jesús Marín Ruiz
jjmarin@minsa.gob.ni
00 505 2897150
Dra. Luz Marina Lozano
Responsable CIT
cn-toxic@minsa.gob.ni
Dra. Jacqueline Berroteran
Responsable Plaguicidas y Salud Ocupacional
p-plag@minsa.gob.ni
Dra. Tania Iris Orozco
Responsable Evaluación
torozco@minsa.gob.ni
|
Intoxicaciones Agudas por Plaguicidas en Nicaragua. Las Intoxicaciones Agudas por Plaguicidas en Nicaragua, siguen siendo una prioridad de Salud, dado la alta incidencia y la alta mortalidad que este tipo de intoxicaciones implica. Anualmente se reportan entre 1500 a 2000 intoxicaciones anuales y fallecen entre 150 a 200 casos anualmente. Presentamos las estadísticas de las intoxicaciones por plaguicidas registradas en el servicio de vigilancia de intoxicaciones del centro de toxicología. Hay que hacer notar que estas intoxicaciones no representan el 100% de las intoxicaciones en Nicaragua. |
Cuadro No. 1
Morbilidad y Mortalidad por Intoxicaciones Agudas por Plaguicidas
Nicaragua. 1990 - 2006
|
Años |
Casos |
Fallecidos |
Tasas morbilidad |
|
1990 |
322 |
34 |
-- |
|
1991 |
371 |
51 |
-- |
|
1992 |
522 |
33 |
-- |
|
1993 |
692 |
30 |
-- |
|
1994 |
1,019 |
54 |
25.2 |
|
1995 |
1,303 |
121 |
31.3 |
|
1996 |
1,516 |
148 |
35.3 |
|
1997 |
1,951 |
195 |
44.1 |
|
1998 |
1,738 |
183 |
36 |
|
1999 |
1,795 |
246 |
36.1 |
|
2000 |
1,662 |
238 |
32.7 |
|
2001 |
1,569 |
221 |
30 |
|
2002 |
1,396 |
168 |
25.6 |
|
2003 |
1,506 |
245 |
27.4 |
|
2004 |
1,375 |
220 |
26.1 |
|
2005 |
1,324 |
140 |
24.4 |
|
2006 |
1,161 |
158 |
18.7 |
Fuente: Programa Plaguicidas/ Vigilancia Epidemiológica Ir a Índice
INFORME ANUAL AÑO 2001
Durante el año 2001 se registraron un total de 1,556 casos de intoxicaciones agudas por plaguicidas (según Programa Plaguicidas). Con una tasa de morbilidad nacional de 30.6 x 100,000 hab.
CASOS DE INTOXICACIONES POR SILAIS
SILAIS |
No. CASOS |
TASA DE MORB. X 100,000hab. |
|
Boaco |
49 |
31 |
|
Carazo |
35 |
20 |
|
Chinandega |
237 |
58 |
|
Chontales |
50 |
14 |
|
Estelí |
111 |
53 |
|
Granada |
86 |
47.9 |
|
Jinotega |
135 |
45.5 |
|
León |
94 |
25 |
|
Madriz |
55 |
45.7 |
|
Managua |
176 |
13.9 |
|
Masaya |
57 |
19.7 |
|
Matagalpa |
226 |
45.8 |
|
Nueva Segovia |
159 |
65.8 |
|
Río San Juan |
17 |
19.4 |
|
Rivas |
69 |
43.6 |
|
TOTAL |
1,556 |
30.6 |
INTOXICACIONES POR GRUPO ETAREO
SILAIS |
<15 AÑOS |
15-49 AÑOS |
50 Y MAS |
TOTAL |
|
Boaco |
5 |
40 |
4 |
49 |
|
Carazo |
3 |
28 |
4 |
35 |
|
Chinandega |
33 |
187 |
17 |
237 |
|
Chontales |
16 |
32 |
2 |
50 |
|
Estelí |
13 |
92 |
6 |
111 |
|
Granada |
9 |
73 |
4 |
86 |
|
Jinotega |
11 |
117 |
7 |
135 |
|
León |
11 |
78 |
5 |
94 |
|
Madriz |
5 |
43 |
7 |
55 |
|
Managua |
23 |
134 |
19 |
176 |
|
Masaya |
2 |
45 |
10 |
57 |
|
Matagalpa |
12 |
205 |
9 |
226 |
|
Nueva Segovia |
16 |
132 |
11 |
159 |
|
Río San Juan |
4 |
13 |
-- |
17 |
|
Rivas |
6 |
52 |
11 |
69 |
|
TOTAL |
169 |
1,271 |
116 |
1,556 |
DISTRIBUCION DE CASOS POR SEXO
SILAIS |
FEMENINO |
MASCULINO |
TOTAL |
|
Boaco |
16 |
33 |
49 |
|
Carazo |
12 |
23 |
35 |
|
Chinandega |
83 |
154 |
237 |
|
Chontales |
28 |
22 |
50 |
|
Estelí |
53 |
58 |
111 |
|
Granada |
11 |
75 |
86 |
|
Jinotega |
40 |
95 |
135 |
|
León |
22 |
72 |
94 |
|
Madriz |
13 |
42 |
55 |
|
Managua |
69 |
107 |
176 |
|
Masaya |
19 |
38 |
57 |
|
Matagalpa |
23 |
203 |
226 |
|
Nueva Segovia |
65 |
94 |
159 |
|
Río San Juan |
8 |
9 |
17 |
|
Rivas |
17 |
52 |
69 |
TOTAL |
479 |
1,077 |
1,556 |
|
R HM: 2.2/1 |
|||
TIPO DE INTOXICACIONES
|
Silais |
Laboral |
Acc.No Lab. |
Inten.Suic |
Suicidio |
Intent. Homic. |
Homic. |
Desconoc. |
Total |
|
Boaco |
14 |
9 |
20 |
6 |
-- |
-- |
-- |
49 |
|
Carazo |
-- |
13 |
11 |
10 |
1 |
1 |
-- |
35 |
|
Chinandega |
85 |
45 |
83 |
24 |
-- |
-- |
-- |
237 |
|
Chontales |
-- |
24 |
21 |
4 |
-- |
1 |
-- |
50 |
|
Estelí |
16 |
24 |
56 |
15 |
-- |
-- |
-- |
111 |
|
Granada |
55 |
13 |
12 |
6 |
-- |
-- |
-- |
86 |
|
Jinotega |
33 |
27 |
60 |
15 |
-- |
-- |
-- |
135 |
|
León |
43 |
30 |
6 |
15 |
-- |
-- |
-- |
94 |
|
Madriz |
7 |
10 |
26 |
12 |
-- |
-- |
-- |
55 |
|
Managua |
20 |
31 |
54 |
50 |
-- |
2 |
19 |
176 |
|
Masaya |
16 |
6 |
25 |
10 |
-- |
-- |
-- |
57 |
|
Matagalpa |
36 |
28 |
130 |
32 |
-- |
-- |
-- |
226 |
|
Nueva Segovia |
94 |
14 |
43 |
8 |
-- |
-- |
-- |
159 |
|
Río San Juan |
5 |
2 |
10 |
-- |
-- |
-- |
-- |
17 |
|
Rivas |
27 |
13 |
19 |
10 |
-- |
-- |
-- |
69 |
|
TOTAL |
462 |
278 |
574 |
218 |
1 |
4 |
19 |
1556 |
INTOXICACIONES SEGÚN TIPO DE PLAGUICIDAS
|
SILAIS |
Car |
Des |
Fum |
Fung |
Gar |
Her |
Mez |
OC |
OF |
Pir |
Rod |
Otros |
Total |
|
Boaco |
6 |
2 |
8 |
-- |
-- |
10 |
3 |
2 |
12 |
2 |
4 |
-- |
49 |
|
Carazo |
-- |
1 |
14 |
-- |
-- |
6 |
-- |
2 |
9 |
3 |
-- |
-- |
35 |
|
Chinandega |
30 |
16 |
45 |
2 |
3 |
30 |
12 |
1 |
58 |
19 |
21 |
-- |
237 |
|
Chontales |
4 |
-- |
16 |
-- |
-- |
5 |
-- |
-- |
21 |
3 |
1 |
-- |
50 |
|
Estelí |
6 |
10 |
36 |
2 |
-- |
17 |
1 |
2 |
28 |
6 |
3 |
-- |
111 |
|
Granada |
7 |
1 |
5 |
-- |
1 |
12 |
8 |
1 |
39 |
12 |
-- |
-- |
86 |
|
Jinotega |
11 |
4 |
13 |
1 |
-- |
53 |
-- |
8 |
42 |
1 |
2 |
-- |
135 |
|
León |
12 |
13 |
15 |
-- |
1 |
3 |
-- |
-- |
40 |
7 |
3 |
-- |
94 |
|
Madriz |
2 |
5 |
7 |
2 |
-- |
6 |
-- |
1 |
28 |
4 |
-- |
-- |
55 |
|
Managua |
14 |
15 |
62 |
-- |
-- |
9 |
4 |
4 |
30 |
12 |
26 |
-- |
176 |
|
Masaya |
8 |
7 |
14 |
-- |
-- |
2 |
-- |
1 |
22 |
1 |
2 |
-- |
57 |
|
Matagalpa |
14 |
-- |
28 |
-- |
-- |
87 |
-- |
15 |
80 |
2 |
-- |
-- |
226 |
|
Nueva Segovia |
4 |
17 |
38 |
-- |
-- |
24 |
12 |
-- |
58 |
2 |
1 |
3 |
159 |
|
Río San Juan |
2 |
-- |
4 |
-- |
-- |
4 |
1 |
-- |
5 |
1 |
-- |
|
17 |
|
Rivas |
8 |
11 |
8 |
-- |
2 |
16 |
2 |
1 |
10 |
6 |
5 |
-- |
69 |
|
TOTAL |
214 |
106 |
315 |
7 |
7 |
286 |
44 |
38 |
480 |
80 |
66 |
3 |
1556 |
PROCEDENCIA DE CASOS
SILAIS |
URBANO |
RURAL |
TOTAL |
|
Boaco |
22 |
27 |
49 |
|
Carazo |
20 |
15 |
35 |
|
Chinandega |
78 |
159 |
237 |
|
Chontales |
21 |
29 |
50 |
|
Estelí |
54 |
57 |
111 |
|
Granada |
20 |
66 |
86 |
|
Jinotega |
10 |
125 |
135 |
|
León |
42 |
52 |
94 |
|
Madriz |
20 |
35 |
55 |
|
Managua |
137 |
39 |
176 |
|
Masaya |
28 |
29 |
57 |
|
Matagalpa |
179 |
47 |
226 |
|
Nueva Segovia |
126 |
33 |
159 |
|
Río San Juan |
7 |
10 |
17 |
|
Rivas |
21 |
48 |
69 |
|
TOTAL |
785 |
771 |
1,556 |
FALLECIDOS
Se registraron un total de 221 fallecidos por intoxicaciones por plaguicidas. Las causas de las defunciones son: 218 suicidios (98.5%), y 2 homicidios (1%) y 1 accidental (0.5%). Con una tasa de mortalidad nacional de 4.3 x 100,000 hab. y la letalidad de 14%.
|
SILAIS |
#Casos |
Suicid |
Homic |
Accid |
Lab |
Tasa letalidad |
Tasa mortalidad x 100,000hab. |
|
Boaco |
6 |
6 |
-- |
-- |
-- |
12 |
3.8 |
|
Carazo |
11 |
10 |
1 |
-- |
-- |
31 |
6.5 |
|
Chinandega |
24 |
24 |
-- |
-- |
-- |
10 |
5.9 |
|
Chontales |
5 |
4 |
1 |
-- |
-- |
10 |
1.4 |
|
Estelí |
16 |
15 |
-- |
1 |
-- |
14 |
8.12 |
|
Granada |
6 |
6 |
-- |
-- |
-- |
6.9 |
3.3 |
|
Jinotega |
15 |
15 |
-- |
-- |
-- |
11 |
5 |
|
León |
15 |
15 |
-- |
-- |
-- |
16 |
4 |
|
Madriz |
12 |
12 |
-- |
-- |
-- |
22 |
9.9 |
|
Managua |
50 |
50 |
-- |
-- |
-- |
28.4 |
3.95 |
|
Masaya |
10 |
10 |
-- |
-- |
-- |
17.5 |
3.45 |
|
Matagalpa |
32 |
32 |
-- |
-- |
-- |
14 |
6.48 |
|
Nueva Segovia |
8 |
8 |
-- |
-- |
-- |
5 |
3.3 |
|
Río San Juan |
-- |
-- |
-- |
-- |
-- |
-- |
-- |
|
Rivas |
11 |
11 |
-- |
-- |
-- |
15.9 |
6.9 |
|
TOTAL |
221 |
218 |
2 |
1 |
-- |
14 |
4.3 |
Fuente: Programa Plaguicidas/ Vigilancia Epidemiológica. Ir a Índice
AÑO 2002.
Durante el año 2002 se registraron un total de 1,375 casos de intoxicaciones
agudas
por plaguicidas (según Programa Plaguicidas). Con una tasa de morbilidad
nacional de 26 x 100,000 hab.
CASOS DE INTOXICACIONES POR SILAIS
SILAIS |
No. CASOS |
TASA DE MORB. X 100,000hab. |
|
Boaco |
35 |
21 |
|
Carazo |
22 |
13 |
|
Chinandega |
209 |
49 |
|
Chontales |
58 |
15 |
|
Estelí |
81 |
39 |
|
Granada |
72 |
38 |
|
Jinotega |
142 |
47 |
|
León |
95 |
24 |
|
Madriz |
49 |
37 |
|
Managua |
121 |
9 |
|
Masaya |
39 |
13 |
|
Matagalpa |
231 |
41 |
|
Nueva Segovia |
150 |
72 |
|
Río San Juan |
17 |
18 |
|
Rivas |
54 |
33 |
|
TOTAL |
1,375 |
26 |
INTOXICACIONES POR GRUPO ETAREO
SILAIS |
<15 AÑOS |
15-49 AÑOS |
50 Y MAS |
TOTAL |
|
Boaco |
3 |
30 |
2 |
35 |
|
Carazo |
5 |
16 |
1 |
22 |
|
Chinandega |
16 |
182 |
11 |
209 |
|
Chontales |
9 |
46 |
3 |
58 |
|
Estelí |
4 |
74 |
3 |
81 |
|
Granada |
5 |
62 |
5 |
72 |
|
Jinotega |
14 |
122 |
6 |
142 |
|
León |
20 |
61 |
14 |
95 |
|
Madriz |
12 |
31 |
6 |
49 |
|
Managua |
14 |
105 |
2 |
121 |
|
Masaya |
8 |
28 |
3 |
39 |
|
Matagalpa |
12 |
213 |
6 |
231 |
|
Nueva Segovia |
15 |
119 |
16 |
150 |
|
Río San Juan |
1 |
16 |
0 |
17 |
|
Rivas |
3 |
43 |
8 |
54 |
|
TOTAL |
141 |
1,148 |
86 |
1,375 |
DISTRIBUCIÓN DE CASOS POR SEXO
SILAIS |
FEMENINO |
MASCULINO |
TOTAL |
|
Boaco |
10 |
25 |
35 |
|
Carazo |
11 |
11 |
22 |
|
Chinandega |
59 |
150 |
209 |
|
Chontales |
26 |
32 |
58 |
|
Estelí |
21 |
60 |
81 |
|
Granada |
8 |
64 |
72 |
|
Jinotega |
55 |
87 |
142 |
|
León |
33 |
62 |
95 |
|
Madriz |
19 |
30 |
49 |
|
Managua |
48 |
73 |
121 |
|
Masaya |
11 |
28 |
39 |
|
Matagalpa |
53 |
178 |
231 |
|
Nueva Segovia |
55 |
95 |
150 |
|
Río San Juan |
12 |
5 |
17 |
|
Rivas |
37 |
17 |
54 |
TOTAL |
458 |
917 |
1,375 |
R HM: 2/1 |
|||
TIPO DE INTOXICACIONES
|
Silais |
Laboral |
Acc.No Lab. |
Inten.Suic |
Suicidio |
Intent. Homic. |
Homic. |
Desconoc. |
Total |
|
Boaco |
12 |
4 |
16 |
3 |
-- |
-- |
-- |
35 |
|
Carazo |
2 |
3 |
13 |
4 |
-- |
-- |
-- |
22 |
|
Chinandega |
102 |
27 |
59 |
21 |
-- |
-- |
-- |
209 |